Ev tipi dikiş makineleri, günlük kıyafet onarımlarından sıfırdan giysi dikimine, perde ve nevresim hazırlamadan çanta, yastık, oyuncak, nakış ve dekoratif tasarımlara kadar farklı projelerde kullanılabilen işlevsel makinelerdir. Taşınabilir gövdeleri ve ev ortamına uygun kontrol sistemleri sayesinde yeni başlayanlardan deneyimli kullanıcılara kadar farklı beceri seviyelerine hitap eder.
Bu makineler yalnızca düz dikiş yapan temel modellerden oluşmaz. Günümüzde mekanik ayarlı makinelerin yanında ekranlı ve bilgisayarlı modeller, dikiş ile nakışı birleştiren sistemler, ev tipi overloklar, reçme makineleri ve daha güçlü profesyonel düz dikiş seçenekleri de bulunmaktadır. Singer, ev tipi makineleri mekanik, bilgisayarlı, ağır hizmet, kapitone ve nakış gibi temel kullanım gruplarına ayırmaktadır.
Ev tipi dikiş makinesi, evde veya küçük çalışma alanlarında kıyafet dikmek, kumaş parçalarını birleştirmek, sökülen dikişleri onarmak, paça kısaltmak, fermuar takmak, ilik açmak ve dekoratif dikişler hazırlamak amacıyla kullanılan kompakt bir tekstil makinesidir.
Modeline göre şu işlemler yapılabilir:
Her makine bütün bu işlevleri sunmaz. Yerleşik dikiş sayısı, zikzak genişliği, ilik sistemi, baskı ayakları ve elektronik özellikler modele göre ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Mekanik dikiş makineleri, dikiş türü, uzunluğu ve genişliğinin çoğunlukla çevirmeli düğmeler veya mekanik kollar üzerinden seçildiği modellerdir. Temel kontrollerin doğrudan gövde üzerinde bulunması, bu makineleri yeni başlayanlar ve sade kullanım isteyen kişiler için anlaşılır hâle getirir.
Singer, mekanik makineleri dikişe yeni başlayanlar açısından uygun bir başlangıç grubu olarak tanımlarken daha gelişmiş özellik arayan kullanıcıları bilgisayarlı modellere yönlendirmektedir.
Mekanik modeller şu çalışmalar için tercih edilebilir:
Örneğin Janome’nin ev tipi mekanik 1522 serisi, yerleşik dikişler, tek adımda ilik ve serbest kol kullanımını aynı gövdede bir araya getirmektedir. Bu özellikler mekanik bir modelin yalnızca düz dikişten ibaret olmadığını göstermektedir.
Bilgisayarlı dikiş makineleri, dikiş seçiminin ekran, düğme veya dokunmatik kontrol paneli üzerinden yapıldığı gelişmiş modellerdir. Seçilen dikişe göre uzunluk ve genişlik ayarları otomatik olarak önerilebilir. Modele bağlı olarak hız sınırlandırma, başlangıç ve bitiş sağlamlaştırma, iğneyi aşağıda veya yukarıda durdurma ve otomatik iplik kesme gibi işlevler bulunabilir.
Brother’ın bilgisayarlı ev tipi modellerinde LCD ekran üzerinden dikiş seçimi ve farklı yerleşik dikiş seçenekleri sunulmaktadır. Singer’ın gelişmiş bilgisayarlı modellerinde ise ekran, dikiş seçimi, hız kontrolü, iğne konumu ve otomatik iplik kesme gibi özellikler modele göre bir araya gelebilmektedir.
Elektronik dikiş makinesi şu kullanıcılar için uygun olabilir:
Bilgisayarlı model seçerken yalnızca yerleşik dikiş sayısına bakılmamalıdır. Sık kullanılacak düz dikiş, zikzak, esnek dikiş, ilik ve baskı özelliklerinin ne kadar kolay seçildiği de değerlendirilmelidir.
Dikiş ve nakış makineleri, standart kumaş birleştirme işlemleriyle bilgisayarlı nakış fonksiyonlarını aynı sistemde sunabilir. Bu makinelerle kıyafet dikiminin yanında isim, monogram, logo, çiçek, geometrik desen ve farklı dekoratif motifler hazırlanabilir.
Brother, dikiş ve nakışı bir araya getiren bilgisayarlı modellerin kıyafet ve ev dekorasyonu dikiminin yanında tasarım, logo ve monogram işlenmesine imkân verdiğini belirtmektedir.
Nakış özellikli bir makine seçilirken şunlar incelenmelidir:
Bazı makineler yalnızca nakış yaparken bazı modeller hem standart dikiş hem de nakış için kullanılabilir. Ürün adındaki “nakış makinesi” ifadesi tek başına iki işlevin de bulunduğunu garanti etmez.
Ev tipi overlok makinesi, kumaş kenarını keserken aynı anda iplikle sararak temiz ve düzenli bir kenar oluşturur. Özellikle tişört, sweatshirt, tayt, iç giyim ve diğer örme kumaş projelerinde esnek ve hazır giyim görünümüne yakın sonuçlar elde edilmesine yardımcı olur.
Singer, overlok makinelerinin dikiş payını kesme, kenarları sarma ve örme ya da dokuma kumaşlarda temiz bitiş oluşturma işlevlerini bir araya getirdiğini açıklamaktadır.
Ev tipi overlok alırken şu özellikler önemlidir:
Overlok makinesi standart bir dikiş makinesinin bütün görevlerini üstlenmez. Fermuar takma, klasik ilik açma veya normal düz dikiş gibi işlemler için ayrıca uygun bir ev tipi dikiş makinesi gerekebilir.
Ev tipi reçme makinesi, özellikle tişörtlerin kol ve etek uçlarında görülen paralel dikişli esnek baskıların hazırlanmasında kullanılır. Kumaşın ön yüzünde iki veya üç paralel dikiş, arka yüzünde ise iplikli kaplama görünümü oluşturabilir.
Janome CoverPro serisi, sanayi tipi reçme yapısıyla ev tipi makinenin kullanım kolaylığını bir araya getiren modeller olarak tanımlanmaktadır. Modele göre iki veya üç iğneli reçme, zincir dikiş ve üst kaplama seçenekleri bulunabilir.
Reçme makinesi şu projelerde kullanılabilir:
Overlok ile reçme aynı işlem değildir. Overlok kumaş kenarını kesip sararken reçme çoğunlukla kıvrılmış paça ve kol uçlarına esnek baskı dikişi uygular.
Kabinli dikiş makineleri, makine kullanılmadığında gövdenin masa veya dolap biçimindeki kabin içerisine alınabildiği modellerdir. Sabit bir dikiş alanı kurmak isteyen ve makineyi her kullanımdan sonra kaldırmak istemeyen kişiler için değerlendirilebilir.
Kabin seçilirken:
kontrol edilmelidir. Ayrı satılan her kabin, her ev tipi makine gövdesiyle uyumlu olmayabilir.
Profesyonel düz dikiş makineleri, çok sayıda dekoratif desenden ziyade güçlü, hızlı ve düzenli düz dikişe odaklanan ev tipi veya yarı profesyonel modellerdir. Giysi üretimi, kapitone, büyük ev tekstili parçaları ve sık dikiş yapan kullanıcıların çalışmalarında tercih edilebilir.
Bu makinelerde modele bağlı olarak geniş çalışma alanı, dizlikli ayak kaldırma, iplik kesme, hız ayarı, büyük masura, sabit iğne plakası ve yüksek dikiş hızı bulunabilir. Ancak profesyonel kelimesi makinenin bütün sanayi tipi işlemleri yapabileceği anlamına gelmez. Malzeme kalınlığı, motor yapısı ve iğne sistemi mutlaka teknik özelliklerden kontrol edilmelidir.
El dikiş makinesi, perde kenarı, geçici onarım ve küçük kumaş işlemleri için taşınabilir bir çözüm sunabilir. Ofisturka’nın mevcut kategori listelemesinde Singer el dikiş makinesi de yer almaktadır.
Bu ürünler kompakt ve kolay taşınabilir olsa da masaüstü ev tipi makinelerin sunduğu geniş dikiş seçeneğini, kumaş kontrolünü ve uzun süreli çalışma kapasitesini sağlamayabilir. Ana dikiş makinesi yerine küçük ve hızlı müdahalelere yönelik yardımcı bir araç olarak değerlendirilmelidir.
Uygun makine, iğne, iplik ve baskı ayağı kullanılarak şu projeler hazırlanabilir:
Makinenin dikebileceği kumaşlar, kullanılan iğne ve ayak kadar motor gücü, baskı ayağı yüksekliği ve transport sistemiyle de ilişkilidir. Çok kalın veya çok katlı malzemeler makineye zorla verilmemelidir.
Mekanik dikiş makinesi, ayarların fiziksel düğmelerle yapıldığı daha geleneksel bir kullanım sunar. Bilgisayarlı dikiş makinesi ise dikiş seçimi ve bazı ayarları elektronik panel üzerinden yönetir.
Mekanik model:
Bilgisayarlı model:
Doğru tercih kullanıcının deneyimine, proje türüne ve gerçekten ihtiyaç duyduğu işlevlere göre yapılmalıdır.
Ev tipi dikiş makineleri, farklı temel işlemleri tek gövdede sunmaya, kolay taşınmaya ve ev ortamında kullanılmaya odaklanır. Sanayi tipi makineler ise genellikle tek bir üretim operasyonunu yüksek tempoda tekrarlamak için geliştirilir.
Ev tipi model kıyafet onarımı, ilik, zikzak ve dekoratif dikiş gibi farklı işlere geçebilir. Sanayi tipi düz dikiş, overlok veya reçme makinesi ise kendi operasyonunda daha yüksek üretim kapasitesine odaklanır.
Evde satış amaçlı ürün hazırlayan herkesin doğrudan sanayi tipi makine alması gerekmez. Üretim miktarı, kumaş yapısı, çalışma süresi ve yapılacak operasyon değerlendirilerek seçim yapılmalıdır.
Makinenin kullanım alanını genişleten başlıca aksesuar ve sarf malzemeleri şunlardır:
Aksesuar seçiminde yalnızca marka değil, makinenin tam model numarası ve ayak bağlantı sistemi kontrol edilmelidir.